4.1 Badanie monotoniczności funkcji (*)

Teoria

‒ o związku znaku pochodnej funkcji z monotonicznością funkcji
  1. Jeżeli f^\prime(x)=0 dla każdego x\in(a,b), to funkcja f jest stała na przedziale (a,b).
  2. Jeżeli f^\prime(x)>0 dla każdego x\in(a,b), to funkcja f jest rosnąca na przedziale (a,b).
  3. Jeżeli f^\prime(x) dla każdego x\in(a,b), to funkcja f jest malejąca na przedziale (a,b).
  4. Jeżeli f^\prime(x)\geq0 dla każdego x\in(a,b), to funkcja f jest niemalejąca na przedziale (a,b).
  5. Jeżeli f^\prime(x)\leq 0 dla każdego x\in(a,b), to funkcja f jest nierosnąca na przedziale (a,b).

Twierdzenie o związku znaku pochodnej funkcji z monotonicznością funkcji jest prawdziwe, gdy stosujemy je na przedziale. Natomiast w zbiorze będącym sumą rozłącznych przedziałów, to twierdzenie już nie zawsze jest prawdziwe.

Rozważmy np. funkcję f(x)=\frac1x, x\in \mathbb R\setminus \{0\}. Pochodna tej funkcji jest równa f^\prime(x)=-\frac1{x^2} dla x\in \mathbb R\setminus \{0\}. Zatem f^\prime(x) dla każdego x\in (-\infty,0)\cup(0,+\infty). Funkcja jest więc malejąca na przedziale (-\infty,0) i funkcja jest malejąca na przedziale (0,+\infty). Natomiast nie jest prawdą, że funkcja f(x)=\frac1x jest malejąca na zbiorze (-\infty,0)\cup(0,+\infty).